دریاچه مهارلو در شیراز، آبی به رنگ خون در دل طبیعت

مهارلو ، دریاچه خونین رنگ شیراز

مهارلو نام دریاچه ای در شهرستان سروستان از توابع استان فارس است که با نام های دیگری همچون مهلو، مهلویه، ماهلویه و با عناوین قدیمی تری مانند جنکال یا دریاچه نمک نیز شناخته می شود. این دریاچه وسعتی برابر  ۲۵ هزار هکتار دارد و دارای آبی است بسیار شور که همه ساله میزان قابل توجهی نمک از آن برد اشت می شود. آب دریاچه مهارلو توسط دو رودخانه فصلی سلطان‌آباد و رودخانه خشک تامین می گردد و برخی قسمت های آن نیز از چند چشمه زیرزمینی تغذیه می کنند. دریاچه مهارلو مامن امنی برای پرندگان کوچک و بزرگ محسوب می شود که مهم ترین آنها فلامینگو می باشد و تنجه، اردک سرسبز، مرغابی، آبچلیک، چوکا و آنقوت به عنوان دیگر پرندگان دریاچه به شمار می روند.

زیبایی های پنهان شهر عشاق

شیراز شهر عشق و شعر و ادب است. در این موضوع هیچ شکی نیست. شیراز سرشار از دیدنی‌های تاریخی و یادوارۀ بزرگان ادب و تاریخ است. در این گزاره هم هیچ شکی نیست. اما بدانید و آگاه باشید که تمام جاذبه‌های شیراز، زیبا به همین جا ختم نمی‌شود. شیراز علاوه بر بناهای تاریخی و آثار و نشانه‌های گذشتۀ پر بارش سرشار است از زیبایی‌ها و جاذبه‌های طبیعی.

دورنگاهی به دریاچه مهارلو از نگاه تاریخ

دریاچه مهارلو در یک فرونشست ناودیس مانند با روند شمال باختری – جنوب خاوری، شکل گرفته که گسل جوان و لرزه‎ای سروستان از آن می‎گذرد. به نظر می‎رسد که حرکات این گسل به ویژه از زمان پلیستوسن پسین به بعد، موجب تشکیل این فرونشست ناودیس گونه شده باشد. به باور کرینسلی (1970) به دلیل نبود سواحل کهن یا پادگانه‎های بلند، امکان وجود دریاچه‎ای در زمان پیش از پلیستوسن کم است و اگر دریاچه‎ای هم وجود داشته، در نقاطی بوده که امروزه در حاشیه دریاچه فعلی قرار می‎گیرد.

کشندهای قرمز ، جلبک های مخاصم

دریاچه مهارلو در حدود 18 کیلومتری جنوب شرقی شیراز در ارتفاع 1560 متری از سطح دریا قرار دارد و به واسطه همجواری با کلانشهر شیراز، یکی از مناطق گردشگری و تفرجگاهی محسوب می‌شود از آنجا که میزان تبخیر در دریاچه مهارلو بالاست، بخشی از بستر آن را لایه‌ای از نمک می‌پوشاند و فقط در بخش‌های شمالی و مرکزی آن با عمق بسیار کم و شوری زیاد، آب وجود دارد. یکی از پدیده‌های جالب این دریاچه وجود پدیده کشند قرمز می‌باشد. کشندهای قرمز نوعی از جلبک‌ها می‌باشند که نسبت به شوری مقاوم بوده و زمانی که شوری آب بالا می‌رود، این جلبک‌ها رشد بیشتری می‌یابند. تکثیر بیش از حد این موجودات سبب می‌شود که تراکم جلبک‌ها در سطح آب بالا رفته و به صورت لایه‌ای قرار گیرند که مانع از تبادل هوا با آب و در نهایت کاهش اکسیژن می‌شود.

در این شرایط برخی از این موجودات سمّی را تولید می‌کنند که برای آبزیان یک خطر بالقوه به شمار می‌رود و از این رو حیات آبزیان و جانوران مجاور دریاچه را به خطر می‌اندازد. مهم‌ترین جانورانی که در مجاورت این دریاچه زندگی می‌کنند، فلامینگو، مرغابی، تنجه، اردک سرسبز، آبچلیک، چوکا و آنقوت می‌باشند.از دریاچه مهارلو برای تهیه نمک صنایع استان فارس استفاده می‌شود.

دریاچه خونین رنگ شیراز

آنچه سبب شده است این دریاچۀ زیبا شهرۀ خاص و عام شود و از همۀ شهرها یا حتی دیگر کشورها گردشگران داخلی و خارجی را به خود جذب کند رنگ قرمز آن است. باورتان می‌شود دریاچه‌ای آبی نباشد و در عوض قرمز باشد؟ شاید اگر آبی نبود و در عوض سبز بود خیلی راحت می‌گفتیم جلبک‌های سبز روی آب قرار گرفته‌اند و باعث شده‌اند دریاچه آبی نباشد و در عوض سبز باشد. اما حالا که رنگ آب دریاچه در عوض آبی قرمز است رسیدن به پاسخ کمی دشوارتر به نظر می‌رسد.

در پاسخ به این سؤال باید بگویم شدت تبخیر آب در این دریاچه بسیار بالاست. همین تبخیر شدید باعث افزایش درجۀ شوری این دریاچه شده است. افزایش درجۀ شوری آب دریاچه مسبب تکثیر نوعی جلبک دریایی قرمز رنگ خاص شده است. اسم این جلبک دریایی قرمز رنگ خاص کشند قرمز است. رشد و تکثیر بیش از حد این جلبک در دریاچه صورتی رنگ مهارلو سبب شده رنگ آب به قرمزی گراید. جالب است بدانید حضور همین جلبک در دریاچه باعث شده تا هیچ موجود زنده‌ای نتواند در این دریاچه زندگی کند. تنها موجود زندۀ ساکن در این دریاچۀ قرمز رنگ یک نوع آبی به نام آرتیما است.

شهرستان سروستان زیستگاه حیوانات گوناگون

همان‌طور که ذکر آن رفت، شوری بیش از حد آب دریاچه مانع از زیستن موجودات آبزی مخصوصاً ماهی‌ها در این دریاچه شده است. اما در گوشه و کنار دریاچه صورتی رنگ مهارلو می‌توان خزندگانی از جمله مارمولک، سوسمار، مار و لاک پشت را دید. در ضمن این دریاچۀ زیبا و قرمز رنگ خانه و کاشانۀ ییلاقی برخی از پرندگان هم به شمار می‌رود. برخی پرندگان ساکنان دائمی دریاچه هستند و برخی دیگر مهاجرند و هنگام ییلاق به دریاچه می‌آیند. حواصیل (مرغ حوصله)، لک لک، پلیکان، کشیم، باکلان، اگرت، فلامینگو، اردک، خوتکا، سارگپه و … از جمله پرندگانی هستند که در این دریاچه به چشم می‌خورند.

روستای دیدنی مهارلو را فراموش نکنید

دریاچۀ قرمز رنگ مهارلو یک دریاچۀ فصلی به شمار می‌رود. به این معنا که در فصل تابستان سطح آب دریاچه فروکش می‌کند و در فصل پاییز و زمستان دوباره افزایش می‌یابد. به این ترتیب بهترین فصل برای سفر به این دریاچۀ زیبا از ابتدای پاییز تا اواسط اردیبهشت ماه است. اگر در این زمان به دریاچه صورتی رنگ مهارلو سفر کنید احتمالاً پرندگان مهاجر را هم خواهید دید . جای بسی افسوس است اگر تا دریاچه صورتی رنگ مهارلو بروید و از دیدار روستای زیبای مهارلو غافل بمانید. این روستا بسیار جذاب و دیدنی است و خود به تنهایی یکی از جاهای دیدنی شیراز به شمار می‌رود. این روستای سبز و زیبا در دامنه‌های جنوبی کوه‌های مرتفع زاگرس قرار گرفته است. خانه‌های این روستا هم بسیار دیدنی هستند. چون این خانه‌ها طاق‌های بلند دارند و پنجره‌هایی قوس دار.

همچنین این روستا سرشار است از باغ‌های پراکنده مملو از درختان بادام ، انار و انجیر. در ضمن لازم به ذکر است که این روستا یک چشمۀ آب معدنی هم دارد. باغ‌های این روستا در مجاورت همین چشمه قرار گرفته‌اند. این چشمۀ حیات بخش هزاران هزار بار بر زیبایی روستا افزوده است و سبزی و شادابی را به ارمغان آورده است . اهالی روستا این چشمۀ حیات بخش را چشمۀ شفا می‌نامند. آن‌ها عقیده دارند آب این چشمه بیماری‌های پوستی را شفا می‌دهد. از دیگر جاذبه‌های گردشگری روستای مهارلو باید زیارتگاه خدیجه بانو را نام برد. این زیارتگاه بر فراز تپه‌ای در روستا قرار گرفته است. یکی دیگر از جاذبه‌های گردشگری جذاب روستای مهارلو به خصوص برای علاقه‌مندان به بناهای تاریخی، بقایای یک کاروانسرا مربوط به دوران صفوی به نام کاروانسرای شاه عباسی است.

نوشته های مشابه

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *